Adwokatura Polska jest powołana do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich, a także współdziałania w kształtowaniu i stosowaniu prawa.
Na podstawie art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Adwokatura Polska jest samorządem zawodów zaufania publicznego. Podstawą prawną wykonywania zawodu adwokata oraz normującą działalność samorządu adwokackiego jest ustawa Prawo o adwokaturze z 1982 roku ze zmianami.
Adwokat w wykonywaniu obowiązków zawodowych jest niezależny i podlega tylko ustawom. W Polsce każdy adwokat podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności zawodowych. Adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych, jak również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia.
Do samorządu adwokackiego należą wszyscy adwokaci i aplikanci adwokaccy, wpisani na listy prowadzone przez Okręgowe Rady Adwokackie.
Organami samorządu adwokackiego są:
– Krajowy Zjazd Adwokatury
– Naczelna Rada Adwokacka
– Wyższy Sąd Dyscyplinarny
– Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury
– Wyższa Komisja Rewizyjna
Krajowy Zjazd Adwokatury stanowią delegaci wybrani przez Zgromadzenia Izb Adwokackich. KZA odbywa się co cztery lata i zwołuje go Naczelna Rada Adwokacka.
Do zakresu działania Krajowego Zjazdu Adwokatury należy m.in.:
– wybór władz adwokatury,
– rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań Naczelnej Rady Adwokackiej, Wyższego Sądu Dyscyplinarnego i Wyższej Komisji Rewizyjnej oraz zatwierdzanie – po wysłuchaniu wniosków Wyższej Komisji Rewizyjnej – zamknięć rachunkowych i udzielanie Naczelnej Radzie Adwokackiej absolutorium,
– wytyczanie kierunków działania samorządu,
– uchwalenie wybranych regulaminów oraz określanie zasad tworzenia funduszów i gospodarowania majątkiem adwokatury.
Naczelna Rada Adwokacka sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata – w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Samorząd adwokatów działa pod ochroną Konstytucji RP (art. 17 ust. 1). NRA tworzą: prezes, adwokaci wybrani przez Krajowy Zjazd Adwokatury oraz dziekani okręgowych rad adwokackich.
Do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należą m.in.:
– reprezentowanie Adwokatury,
– nadzór nad działalnością okręgowych rad adwokackich oraz nadzór nad kształceniem aplikantów,
– rozpoznawanie odwołań od uchwał okręgowych rad adwokackich,
– udzielanie opinii o projektach aktów prawodawczych oraz przedstawianie wniosków i postulatów w zakresie tworzenia i stosowania prawa,
– ustalanie zasad wykonywania zawodu, odbywania aplikacji adwokackiej, zasad funkcjonowania rad adwokackich, współpraca z adwokaturą zagraniczną.
Prezesem Naczelnej Rady Adwokackiej jest adw. Przemysław Rosati.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny rozpoznaje jako instancja odwoławcza sprawy rozpoznawane w pierwszej instancji przez sądy dyscyplinarne. Wyższy Sąd Dyscyplinarny składa się z członków oraz zastępców członków wybieranych podczas Krajowego Zjazdu Adwokatury.
Prezesem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego jest adw. Przemysław Stęchły.
Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury do zakresu działań Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury należą czynności w postępowaniu dyscyplinarnym, określone w ustawie i przepisach wydanych na jej podstawie. Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury może wykonywać czynności przy pomocy swoich zastępców.
Rzecznikiem Dyscyplinarnym Adwokatury jest adw. Ewa Krasowska.
Wyższa Komisja Rewizyjna wykonuje kontrolę finansowej i gospodarczej działalności Naczelnej Rady Adwokackiej oraz kontrolę wykonywania uchwał Krajowego Zjazdu Adwokatury. Wyższa Komisja Rewizyjna składa się z przewodniczącego, zastępcy przewodniczącego i czterech członków oraz dwóch zastępców członków.
Przewodniczącym Wyższej Komisji Rewizyjnej jest adw. Sławomir Ciemny.